Bell Beakers in the Masurian Lake District in north-eastern Poland – relics and identification issues

Dariusz Manasterski; Katarzyna Januszek; Aleksandra Cetwińska

doi:10.1515/pz-2022-2032

Article

Bell Beakers in the Masurian Lake District in north-eastern Poland – relics and identification issues

Dariusz Manasterski , Katarzyna Januszek and Aleksandra Cetwińska

Published/Copyright: June 16, 2022

Published by

Become an author with De Gruyter Brill

Author Information Explore this Subject

From the journal Praehistorische Zeitschrift Volume 97 Issue 2

Abstract

Until the beginning of the 21^st century it was believed that the north-eastern border of Bell Beaker influence reaches the Vistula River basin. Recent discoveries in the North Podlachian Lowland provided grounds for verification of this belief, particularly with regards to the Masurian Lake District, which used to be considered as a territory of intensive activity of the Iwno Culture – a propagator of Bell Beaker influence in this part of Europe. This verification included materials of the highest diagnostic value – pottery and flint artefacts from two best-researched sites in this area: Ząbie X and Szestno II. As a result, fragments of pottery vessels and flint artefacts which can be conclusively associated with Bell Beakers were identified and their analyses revealed that these objects were not connected with the local Iwno Culture, but rather resembled both the materials recently unearthed in the North Podlachian Lowland and corresponding materials from the area of the Atlantic coast. This might mean that people carrying the Bell Beaker cultural package reached the area of the Masurian Lake District and North Podlachian Lowland in the Late Neolithic.

Абстракт

До начала 21 века считалось, что северо-восточная граница влияния Колоколовидных кубков достигает бассейна Вислы. Недавние открытия в Северо-Подлясской равнине стали импульсом для проверки взглядов, существовавших до сих пор по этому вопросу, особенно в районе Мазурских озер. Эта зона до не давнего времени воспринималось только как область сильного влияния Ивенской культуры, которая считалась обладателем Колоколовидных кубков в этой части Европы. Наиболее диагностические источники керамики и кремня были проверены на двух хорошо изученных археологических памятниках в этой области: Забие X и Шестно II. В результате исследования были выделены фрагменты керамики и кремневых изделий, которые однозначно можно отнести к Колоколовидных кубков. Результаты анализа доказали, что эта коллекция не связана с влиянием близлежащей Ивенской культуры, но имеет сходство как с материалами, недавно обнаруженными в Северо-Подлясской равнине, так и в основном с их атлантическими аналогами. Это может означать, что в позднем неолите район Мазурского поозерья, как и Северо-Подлясскую равнину, посещали группы людей, для которых характерен культурный пакет «Колоколовидных кубков».

Zusammenfassung

Bis zum Beginn des 21. Jahrhunderts war es für die Forschung nur eine These, dass die nordöstlichen Einflüsse der Glockenbecherkultur bis zum Weichselbecken reichten. Jüngste Entdeckungen in der Nordpodlachischen Tiefebene konnten diese Annahme nun bestätigen, insbesondere im Hinblick auf die Masurische Seenplatte, die früher als ein Gebiet intensiver Aktivität der Iwno-Kultur angesehen wurde – ein Multiplikator/Propagator des Glockenbecher-Einflusses in diesem Teil Europas. Zum jetzt geborgenen Fundgut gehören Objekte mit hohem diagnostischen Wert – Keramik- und Feuersteinartefakte von zwei der am besten erforschten Fundplätze in diesem Gebiet: Ząbie X und Szestno II. Es konnten Fragmente von Keramikgefäßen und Feuersteinartefakten identifiziert werden, die sich eindeutig mit Glockenbechern in Verbindung setzen lassen. Ihre Analyse ergab, dass diese Objekte in keiner Verbindung zur lokalen Iwno-Kultur standen, sondern sie eher Materialien gleichen, die kürzlich im Nordpodlachischen Tiefland sowie im Bereich der Atlantikküste ergraben wurden. Dies könnte bedeuten, dass Personen, die das „cultural package” der Glockenbecherkultur mit sich trugen, das Gebiet der Masurischen Seenplatte und des Nordpodlachischen Tieflands im späten Neolithikum erreichten.

Abstrakt

Do początku XXI wieku uważano, że północno-wschodnia granica wpływu Pucharów Dzwonowatych sięga dorzecza Wisły. Ostatnie odkrycia na Nizinie Północnopodlaskiej stały się impulsem do weryfikacji dotychczasowych poglądów w tej kwestii, zwłaszcza na Pojezierzu Mazurskim, które dotychczas postrzegano jedynie jako obszar silnych oddziaływań ze środowiska kultury iwieńskiej, traktowanej jako dysponenta cech Pucharów Dzwonowatych w tej części Europy. Weryfikacji poddano najbardziej diagnostyczne źródła ceramiczne i krzemienne, pochodzące z dwóch najlepiej przebadanych stanowisk z tego obszaru: Ząbie X i Szestno II. W wyniku badań wyodrębniono fragmenty naczyń oraz wyroby krzemienne, które można jednoznacznie łączyć z Pucharami Dzwonowatymi. Wyniki analiz dowiodły, że zbiór ten nie wiąże się z oddziaływaniem pobliskiej kultury iwieńskiej, lecz wykazuje podobieństwa zarówno do materiałów odkrytych niedawno na Nizinie Północnopodlaskiej, jak i głównie ich nadatlantyckich odpowiedników. Może to oznaczać, że w późnym neolicie w rejon Pojezierza Mazurskiego, podobnie jak Niziny Północnopodlaskiej, dotarły grupy ludności cechujące się pakietem kulturowym Pucharów Dzwonowatych.

Keywords: Late Neolithic; Bell Beakers; Masurian Lake District; pottery; flint artefacts

Ключевые слова: поздний неолит; Колоколовидныe кубки; район Мазурских озер; керамика; кремневые артефакты

Słowa kluczowe: Późny neolit; Puchary Dzwonowate; Pojezierze Mazurskie; ceramika; artefakty krzemienne

Schlüsselworte: Spätneolithikum; Glockenbecher; Masurische Seenplatte; Keramik; Feuersteinartefakte

Online erschienen: 2022-06-16

Erschienen im Druck: 2022-12-16

You are currently not able to access this content.

Articles in the same Issue

https://doi.org/10.1515/pz-2022-2032

Keywords for this article

Late Neolithic; Bell Beakers; Masurian Lake District; pottery; flint artefacts